Atacama-woestijn in Chili

Een reis naar Chili zou niet compleet zijn zonder het bezoeken van de droogste woestijn ter wereld: de Atacama-woestijn.

Zelfs de reis er naartoe is spectaculair: zo stellen we ons de maan voor. We steken roestrode landschappen over met markante vormen. Onder ons zien we keer op keer grote mijnen. We zijn in Calama. Hier in de noord-Chileense mijnstad begint het avontuur in de woestijn.

We verlaten de kleine luchthaven en maken ons op weg naar San Pedro de Atacama, dat twee uur rijden verderop ligt. Dit stadje leeft van het toerisme en is het vertrekpunt voor alle excursies in de Atacama-woestijn.

Hier is veel te verkennen: Valle de la Luna, Valle de la Muerte, El Tatio Geisers, de warme bronnen van Puritama, vulkanen en flamingo's.

Bovendien bevindt zich in de Atacama de beste plek op het zuidelijk halfrond om de sterrenhemel te observeren.

St dusty en rocky deserts, (actieve) vulkanen, opgedroogde zoutrivieren en lagunes, diepe kloven en Andes-flamingo's fascineren me vanaf het eerste moment hier in de Atacama-woestijn.

De Atacama is een van de droogste woestijnen ter wereld. We hebben deze regio drie volle dagen verkend. Altijd in zicht: de perfect gevormde vulkaan Licancabur (5916 m).

Hier zijn mijn tips voor het bezoeken van de bezienswaardigheden van de Atacama-woestijn in Chili:

Het 'Maanvallei' wordt gekenmerkt door bergen die eruitzien als spitse naalden. Afhankelijk van het tijdstip van de dag stralen deze zand- en rotsformaties in gloeiend rood.

Het dal ligt ongeveer 15 km buiten San Pedro en maakt deel uit van het Reserva Nacional Los Flamencos. Dit ongeveer 709 km² grote gebied, beheerd door de CONAF, is onderverdeeld in zeven zones.

We bereiken Valle de la Luna als onderdeel van een tour van ons Explora Hotel. Het goede hiervan is: waar voor alle bezoekers bij Mirador de Cari een 'No Pasar'-bord met ketting de weg verspert, mogen wij verder.

Explora heeft het recht verworven om hier verder te mogen gaan, samen met 1-2 andere hotels. Zo wandelen we over een zandduin naar het 130 m lagere dal. Altijd de kloof af, richting de zonsondergang.

Aan de andere kant van de kloof bevindt zich een opgedroogde zoutstroom 'La Sal Mountains'. Bizarre kleuren en vormen komen we hier tegen.

Tijdens het regenseizoen is de witte zoutlijn op de grond trouwens niet meer aanwezig, die we voor andere toeristen niet betreden. Deze aanblik is te mooi en bijzonder.

Aan het einde bevindt zich een inmiddels gesloten zoutmijn. Het enige overblijfsel is een buswrak. Deze roest gezellig verder. Tegenwoordig dient hij vooral als fotomoment voor toeristen die geen respect hebben en op het wrak klimmen (laat het alsjeblieft).

De bus bracht vroeger trouwens arbeiders van het dorp naar de zoutmijn. Sinds deze gesloten is, hebben ze de bus daar gewoon achtergelaten. Sindsdien vergaat hij daar.

Ook bij deze wandeling heb je altijd de vulkaan Licancabur in zicht. Op de verdere weg naar de Cordillera de la Sal (volgende punt) houden we bij een ander uitkijkpunt voor het Valle de la Luna. Dit is avontuur pur!

Tip: Bezoek het Valle de la Luna bij zonsondergang.

De Cordillera de la Sal strekt zich uit ten westen van de Salar de Atacama. Het landschap is hier ook woestijnachtig, met uitzondering van enkele pampagras en Algarobbo-bomen.

Bij verdere stops die we met de auto bereiken, kunnen we nog meer interessante rotsformaties en opgedroogde zoutstromen met kristallen bezoeken. Deze kristallen die zich in het opgedroogde zout vormen, zien eruit als koralen onder water. Urenlang zou ik hiernaar kunnen kijken en fotograferen.

Hier kun je volgens onze gids 's nachts een prachtige sterrenhemel ervaren. Dit moet ik bij een volgend bezoek zeker doen.

De op 4.300 m hoogte gelegen geisers van El Tatio zijn het hoogstgelegen geothermische veld van Zuid-Amerika. Hier borrelen 80 geisers. Ze spuwen vulkanische as, sulfaat of water uit.

Hoe vroeger in de ochtend, hoe beter het bezoek. Hoe kouder het is, hoe hoger het borrelt uit de hete geisers in de grond. Daarom moet je voor deze tour in de vroege ochtend vertrekken.

Op weg ernaartoe passeer je op ongeveer 4.100 m hoogte een lagune met veel Chileense Andes-flamingo's. De dieren zijn schuw. Kom niet te dichtbij, maar blijf aan de weg staan. Ook van hier krijg je geweldige foto's.

Op de verdere klim heb je veel uitzicht op de prachtige vulkanen. Een daarvan is zelfs actief: de Putana vulkaan. Bij helder zicht in de ochtend kun je de zwaveldamp zien die uit de gaten komt. Pure fascinatie!

We hebben hier trouwens het geluk om de hier zeer schuwe en zeldzaam geziene Rhea-vogels te zien. Zelfs onze chauffeur wordt enthousiast, want hele zes maanden hadden ze de als 'Roadrunner' bekende vogels niet gezien.

Als ze dan vermelden dat ons geluk compleet zou zijn als we nu nog een vos zouden zien, ... staat er plotseling een direct naast de weg.

Andere toeristen racen voorbij. Rijd langzaam en let op je omgeving. Het loont echt.

Een zeer populaire bestemming rond San Pedro de Atacama is de Salar de Atacama. Vooral bij zonsondergang met uitzicht op een grote kolonie Andes-flamingo's in de Laguna Chaxa.

Flamingo's in de glinsterende lagune door zoutkristallen en vulkanen op de achtergrond. Kitschiger mooi kan het niet. Maar dat kan al snel veranderen als er geen wind is en de flamingo's in het water worden weerspiegeld. (Bij ons was het erg winderig).

Aangezien we al in november zijn en nog buiten het hoogseizoen, is de lagune waarschijnlijk niet zo druk als normaal. Want wie kan er nu weerstaan aan flamingo's?

Maar vooral om een reden moet je hier komen: flamingo's. Deze Chileense Andes-flamingo's leven in de Laguna Chaxa vanwege de hoge zout- en mineraleninhoud van het resterende water.

Bij zonsondergang met uitzicht op vulkanen is het prachtig. Een van hen (vulkaan Láscar) is actief. De kleuren bij zonsondergang veranderen voortdurend van geel naar oranje naar een pastelroze.

Ten noorden van het populaire Valle de la Luna ligt het Valle de Marte (Marstal) of ook wel Valle de la Muerte (Tal van de Dood) genoemd.

De wind waait zo hard dat de petten van onze gids en een andere toerist die hen moest beschermen tegen de zon, van hun hoofd waait. (Wat overigens normaal is, want de volgende dag berichten andere reizigers ook over hetzelfde 'fenomeen'.

Eerst lopen we langs de rand van de kloof, aan het einde springen we blootsvoets een steil aflopende zandduin af!

Waar zandboarders op hun gewaxte borden naar beneden razen, geef ik deze keer de voorkeur aan mijn voeten. Bij zonsondergang lijken de rotsen te gloeien, zo intens zijn de kleuren. Ook hier is het uitzicht fantastisch! Wat is er mooier dan blootsvoets in het zand?

Deze tour vindt overigens altijd in de middag plaats, want zonder wind zouden we hier waarschijnlijk voor de hitte zijn weggebroed. De zon in de Atacama is genadeloos.

PS: Zonder lange mouwen - geen kans tegen zonnebrand. De reflecties van zout en zand zijn echt sterk!

We krijgen geweldige uitzichten op de vallei met zijn markante spitse rotsformaties. Deze stralen in rood-oranje tinten.

Twee uur duurt de wandeling door een groen dal langs een waterloop. We starten vlakbij het dorp Guatin. Dit bestaat uit enkele huizen. Hier komen koud water en warm water samen (Puritama).

We wandelen in de bedding van de Puritama-rivier langs riet over stenen door de zandgrond. Het landschap is compleet anders dan in het Valle de Muerte of Valle de la Luna. Het dal is groen. Overal groeien pampagras boven ons hoofd en we zien enorme cactussen.

Voor de korte wandeling (ca. 3,5 km) hebben we door de hoogte (3520 m) en voortdurende stijging twee uur nodig. Het hoogteverschil met San Pedro bedraagt meer dan 1000 m. Dat voelen we. Veel drinken is belangrijk. Ik heb geen problemen.

Het pampagras reikt ons vaak boven het hoofd. We voelen ons als Indiana Jones als we dit meerdere keren oversteken. Een machete zou van pas komen.

Bij de warme bronnen in het Puritama-dal ben ik verrast: zeven vijvers liggen stroomopwaarts. Ze zien er idyllisch uit, zouden ze niet vol met mensen zijn. Die genieten van een bad in het warme water.

Maar de verrassing wacht bij de 8e en laatste vijver van de warme bronnen: deze is alleen voor ons. Alleen gasten van het Explora-hotel mogen in het zwembad aan het uiterste einde. We krijgen snacks en hapjes en genieten van een bad na de korte maar zweetluxelende wandeling.

Van San Pedro naar Toconao is het ongeveer 38 km. Dit kleine oasendorp lijkt verlaten als we hier aankomen. In het centrum staat de kleine kerk Iglesia San Lucas met zijn drietraps kloktoren.

Het 600 inwoners tellende dorp wordt omringd door vruchtbare velden en fruitbomen. We lopen langs een smal en door bomen overgroeid pad. We passeren abrikozen- en kersenbomen, pompoenen en grote bloemen evenals cactussen.

Als we het pad verlaten, staan we plotseling op een zandduin met uitzicht op het grote zoutmeer, de Salar de Atacama. Gek!

Toconao kun je het beste bezoeken op weg naar de Laguna Chaxa.

In het kleine dorp domineren huizen van leemstenen. Helemaal ingesteld op toeristen vind je hier alles wat je nodig hebt voor een reis. Accommodaties, restaurants, touraanbieders en souvenirwinkels. Ongeveer 4000 inwoners wonen hier in de oase middenin de Atacama-woestijn.

Onze accommodatie (Explora Hotel) bevindt zich aan de rand van het dorp. Aangezien we all-inclusive hebben geboekt, kan ik je helaas geen tips geven over eten en drinken in San Pedro.

De dierenwereld in de Atacama is veelzijdiger dan je zou denken van de droogste woestijn ter wereld.

We zien veel Chileense Andes-flamingo's, een paar schuwe Rhea, een zeldzame vos (in Patagonië zie je deze regelmatig) en vicuña's. Voor alpaca's en lama's zouden we naar het hoogland moeten.

Daarnaast zijn er hier voor vogelliefhebbers talloze vogelsoorten te observeren.

Waar keienvelden op zandduinen en opgedroogde zoutmeren en rivieren ontmoet, ligt een van de droogste landschappen op aarde: de Atacama-woestijn.

Het onmetelijk uitgestrekte landschap is bizar en helemaal niet zo eentonig en saai als je zou denken.

De reis naar de Atacama-woestijn geschiedt meestal per vliegtuig via Santiago naar Calama.

LATAM en SKY (goedkoper) vliegen meerdere keren per dag deze route. De vlucht duurt ongeveer twee uur. Per bus of auto is het dan 100 km naar San Pedro de Atacama. De reistijd bedraagt 1,5 - 2 uur.

Alternatief kun je vanuit Santiago de Chili per bus reizen. De reis duurt zo'n 21 uur en zou mij te lang zijn. Je kunt vluchten al vanaf 40 euro krijgen als je op tijd boekt.

Veel reizigers combineren Bolivia en Chili als ze het noorden verkennen. Er is geen directe busverbinding van Uyuni (Bolivia). Je kunt echter meerdaagse jeeptours door de Salar de Uyuni boeken. Doel zou dan San Pedro de Atacama zijn of omgekeerd. Deze transfers kun je in San Pedro de Atacama boeken.

Wij hebben ons gericht op Chili en Argentinië (Patagonië en Vuurland).

Ik ben een grote fan van de Explora Hotels in Zuid-Amerika. Het Explora Atacama biedt een all-inclusive pakket met luchthaventransfer, alle excursies, verblijf en eten. Het is niet goedkoop, maar de gidsen zijn echt goed, wat niet altijd het geval was op onze tours in Zuid-Amerika.

Hier worden er tours aangeboden voor wandelen, paardrijden of mountainbiken. Voor ontspanning zijn er grote zwembaden (waarvoor ik helaas geen tijd had) en een spa-gedeelte. Het eten is van topkwaliteit, de wijnselectie ook. Het gevoel van welzijn was extreem hoog.

Het enige nadeel was mijn eigen onvermogen, om een plek in de hotel eigen sterrenwacht voor het kijken naar sterren te reserveren. Deze waren namelijk populair.

Bijzonder om te vermelden is de planning met gidsen voor tours en wandelingen. Acclimatisatie is noodzakelijk gezien de ligging van minstens 2.500 m boven zeeniveau. Tours gaan tot 5.000 m. Een goede begeleiding en het volgen van de acclimatisatie zijn echt belangrijk. De gidsen adviseren perfect en stellen een volgorde van de gewenste tours vast. Hoogteziekte is echt geen lolletje.

Opmerking: Explora en een paar andere accommodatie bezitten rechten voor bepaalde wandelingen. Deze konden we zo exclusief zonder andere mensen ondernemen. Waar voor anderen een afzetketting hing, ging het voor ons verder.

www.explora.com

In San Pedro de Atacama zijn er ook goedkope accommodaties voor budgetreizigers of wereldreizigers met hun eigen auto.

In Chili betaal je met Chileense pesos (CLP). Een euro is ongeveer 747 CLP. Ik raad je aan een valuta-omreken-app voor je smartphone (Currency bijvoorbeeld) te gebruiken, zodat je een actuele koers krijgt.

Voor San Pedro raad ik aan om op de luchthaven geld op te nemen. De plaats is klein en geldautomaten zijn niet altijd beschikbaar.

Bekijk hier alle reistips voor Chili

De hoogte van meer dan 2.400 m zorgt bij velen voor hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, gebrek aan eetlust en droge huid. Het Andeshoogland vereist acclimatisatie! Neem de tijd, eet de eerste dagen licht en drink veel. Mijn tip: Coca-thee. Dit heeft me al in Peru goed geholpen!

De Atacama is een woestijn. Overdag is het zeer heet, je zult nauwelijks in de schaduw zijn. Draag hoofddeksel en trek bij voorkeur een dunne long-sleeve shirt aan. Bij ons was de wind zo sterk dat we de intensiteit van de zon nauwelijks merkten.

Zodra de zon ondergaat, wordt het erg koud. Aangezien de meesten (wij ook) toch Patagonië gaan bezoeken, heb ik ook zeker kleding in laagjes bij me: zachte- en hardshell jassen, donsjas en goede outdoor kleding.

De Atacama behoort tot de beste plekken ter wereld om de nachtelijke sterrenhemel te observeren en te fotograferen. Hier staat het beroemde observatorium ALMA. Een nog grotere telescoop dan de huidige is in aanbouw. Je kunt tours daarheen boeken. Wij hadden in het Explora Hotel een eigen sterrenwacht, die helaas volledig volgeboekt was toen wij daar waren.

Waar ligt de Atacama-woestijn?

De Atacama-woestijn strekt zich uit in het noorden van Chili en wordt beschouwd als de droogste woestijn ter wereld. Neerslag valt hier niet, omdat de Andes alle neerslag tegenhouden.

De Atacama-woestijn beslaat een oppervlakte van 105.000 km². Van bijna elk punt is de Licancabur te zien: een ongeveer 5900 meter hoge markante vulkaan.

San Pedro de Atacama ligt op 2.408 m hoogte, tours vinden plaats tot 5.000 m hoogte. Let zeker op een langzame acclimatisatie om hoogteziekte te voorkomen.

Hoeveel tijd moet ik voor de Atacama-woestijn inplannen?

Wij waren vier nachten in de Atacama. Aan het einde hadden we ons gewild dat we minstens 1-2 dagen meer hadden.

Voor de acclimatisatie voor het hoogland (Altiplano) hadden we deze extra dagen voor excursies kunnen gebruiken. Voor de rest waren we een risico gaan lopen dat niet nodig is.

Zorg ervoor dat je langzaam gewend raakt aan de hoogte. Op de eerste dag zou je een lichte tour moeten maken (Valle de la Luna wandeling bij zonsondergang). Op de tweede dag zou je een wandeling naar de hete bronnen van Puritama moeten maken. De derde dag staat in het teken van de geisers van El Tatio met lagunes waar je flamingo's kunt zien.

Helaas was het toen alweer tijd voor ons om verder te reizen. We hadden graag een tour naar het Altiplano (hoogvlakte) of een hike naar een vulkaan willen maken. Plan meer tijd in dan wij deden.

Beste reistijd voor de Atacama-woestijn Chili?

De meeste reizigers naar Chili vragen zich af wanneer eigenlijk de beste reistijd voor de Atacama-woestijn is?

Hoogseizoen voor Chili zijn de maanden december - februari, wanneer het zomer is in Patagonië. Wat veel mensen niet weten: In de Atacama valt in deze maanden vaak enorme regenval. Wanneer van januari tot maart regenwolken uit Bolivia (winter) via de Andes naar Chili zwerven. Dan worden wegen en grote delen van het neerslagarmste gebied ter wereld overstroomd.

San Pedro de Atacama is dan vaak afgesloten van de buitenwereld. De weg van Calama (luchthaven) naar San Pedro is overstroomd. Reizen is niet mogelijk.

Wij hebben in november de woestijn verkend. De beste periode voor een bezoek. De temperaturen waren aangenaam, vooral bij wandelingen.