Autorijden in Zuid-Afrika

Een roadtrip met de auto door Zuid-Afrika? Zeker weten! Autorijden in Zuid-Afrika is leuk. Alleen met de auto geniet je hier van maximale flexibiliteit en vrijheid. Ik ben al 10 keer in Zuid-Afrika geweest. Altijd met de auto als zelfrijder. Ik heb al vele duizenden kilometers afgelegd.

Het land aan het Kaap is bijna zo groot als Duitsland, Italië en Frankrijk samen. De reisbestemmingen in het land liggen vaak honderden kilometers van elkaar. Het wegennet is grotendeels goed ontwikkeld, de wegen zijn vaak rechte en perfect voor een rondreis met de auto. De tarieven voor huurauto's zijn niet zo hoog dat je er arm van wordt. Het beste boek je de auto vóór de reis vanuit Nederland.

Je zou ook zonder auto door het land kunnen reizen, maar naar mijn mening zijn de mogelijkheden om openbaar vervoer te gebruiken buiten de steden zeer beperkt.

Als je met een nachtvlucht naar Zuid-Afrika arriveert, kun je je huurauto direct op de luchthaven in ontvangst nemen.

Je steekt de sleutel in het contactslot, start de motor, maar wacht! In Zuid-Afrika loopt sommige zaken anders. Maar geen paniek, het is allemaal niet zo'n big deal.

Om er zeker van te zijn dat je rondreis met de huurauto een plezierige ervaring wordt, heb ik hier op basis van mijn ervaring de belangrijkste verkeersregels en tips voor autorijden samengevat.

Voor Zuid-Afrika heb je geen Internationaal Rijbewijs nodig. Ik moest het slechts één keer (11 jaar geleden) laten zien bij het ophalen van de huurauto bij de autoverhuurmaatschappij in Kaapstad.

Als je veel reist, is het handig om een Internationaal Rijbewijs te hebben. Het kostte mij maar 16 euro en ik heb het laten aanmaken in het kader van mijn nieuwe paspoort. Dit kostte maar 10 minuten. Het internationale rijbewijs is drie jaar geldig.

Over het algemeen wil in Zuid-Afrika niemand je internationaal rijbewijs zien, zelfs niet bij een politiecontrole. Toch is het altijd goed om er één te hebben, want je weet maar nooit.

Ik boek de huurauto voor Zuid-Afrika altijd vanuit Nederland.

De beste aanbieder voor ons was altijd Sunny Cars. Het voordeel: Extra bestuurder zonder meerkosten, service is top. In het geval van een gescheurde band (mijn ervaring tijdens de roadtrip naar het Northern Cape en een keer aan de Garden Route) was het contact geweldig. Binnen korte tijd kreeg ik mijn geld voor de nieuwe band (moest ik voorschieten) van Sunny Cars terugbetaald.

Je boekt de huurauto online bij Sunny Cars. Deze aanbieder is alleen een tussenpersoon die goedkopere voorwaarden krijgt dan wij allemaal. Je haalt je huurauto ter plaatse op bij Budget, Bluu Rental, Avis, Europcar of Bidvest.

Kijk op je boekingsbevestiging, hier vind je exacte gegevens hierover.

Heel simpel: Ik heb een contract uit Nederland en in geval van schade kan ik me wenden tot een Duits bedrijf dat mijn taal spreekt. Dat maakt het een stuk eenvoudiger, vind ik.

Boek nooit direct bij de autoverhuurder, maar gebruik vergelijkingssites zoals bijvoorbeeld billiger-mietwagen.de en Sunny Cars. Zo kun je voor je huurauto boeking alle aanbiedingen van verschillende aanbieders vergelijken.

Meer tips:Waar je op moet letten bij het boeken van een huurauto

Allereerst moet je ervoor zorgen dat je bij het verlaten van de parkeerplaats na het ophalen van de huurauto niet de verkeerde kant op rijdt. Je moet links rijden. Ook bij het rond punt. Let in het begin op de voertuigen voor je en oriënteer je aan hen. Je zult er snel aan gewend raken.

Het enige 'probleem' in het begin is het ontbreken van het gevoel voor hoe ver je nog ruimte hebt aan de linkerzijde van de weg. We reden in het begin altijd een beetje te ver naar links, dicht bij de wegkant.

Tip: Als je niet zelfvertrouwen hebt om handmatig met de linkerhand te schakelen, huur dan een auto met automatisch schakelen. We hadden in het begin een SUV met automatische transmissie. De tweede huurauto zou een handgeschakelde auto zijn geweest. We hadden geluk dat onze auto per ongeluk aan iemand anders werd gegeven en we ook een auto met automatische transmissie kregen.

Binnen de bebouwde kom geldt 60 km/u, op de provinciale wegen vaak 80 - 100 km/u en op de autosnelwegen kun je meestal 120 km/u rijden. Laat je niet aansteken door de snelheid van de Zuid-Afrikanen, er zijn ook in Zuid-Afrika steeds meer snelheidscontroles met laserpistolen en vaste flitsers.

Het komt niet zelden voor dat mensen in een zeer gematigd tempo de autosnelwegen oversteken, terwijl je snelheid 100 km/u aangeeft. Ook waarschuwingsborden met 'Achtung Hippo Crossing' staan daar niet zonder reden. In Zuid-Afrika moet je op elk moment rekening houden met dieren op de weg. Aandachtig rijden is dus geboden.

In nationale parken geldt 50 km/u op geasfalteerde wegen, en op grind- en zandpaden zijn slechts 40 km/u toegestaan. Ik raad je zelfs aan om nog langzamer te rijden. De wegen in de nationale parken zijn vaak in erbarmelijke staat. Vaak bestaan de wegen naar accommodaties alleen uit modder- of grindpaden die door zware regenval erg uitgehold zijn of nog kleverig kunnen zijn (dit was bij ons op de weg naar het Rhino Walking Plains Camp in het Kruger National Park extreem).

Deze afbeelding hierboven komt uit het Hluhluwe National Park. Hier was de dichtheid van de gaten in de weg extreem hoog. Dieren zie je bij snelle snelheid alleen als ze voor je de weg oversteken of erop liggen (leeuwen liggen graag op warme asfaltwegen in de ochtend). Het kan ook hier altijd gebeuren dat een dier (of kudde) plotseling je pad blokkeert. Houd afstand tot de dieren. Vooral mannelijke olifanten kunnen in de paartijd zeer agressief en gevaarlijk worden. Wees bereid om de achteruitversnelling in te schakelen.

In Zuid-Afrika zijn er overal zogenaamde 'Bumper' (drempels). Deze zijn verschillend in hoogte, afhankelijk van de toegestane snelheid. Bij het rijden met te hoge snelheid loop je het risico je voertuig te beschadigen. De waarschuwingsborden voor deze bumpers worden makkelijk over het hoofd gezien of zijn helemaal niet aanwezig.

In Zuid-Afrika is het volkomen normaal om langzamer rijdende auto's in te halen. Ook al rijden ze sneller dan toegestaan. Als de wegomstandigheden het toelaten, ga je naar de vluchtstrook. Het sneller rijdende voertuig kan zo inhalen en bedankt met de dubbele waarschuwingsknipper. Degene die ingehaald wordt kan daarop met kort knipperen van de lichten als 'graag gedaan' reageren.

Let op bij het inhalen: Als je zelf inhaalt, moet je daarvoor en tijdens de inhaalmanoeuvre altijd een schouderblik naar rechts geven.

Waarom? Het komt regelmatig voor dat een derde auto ons tijdens de inhaalmanoeuvre ook inhaalt. Twee auto's tegelijk. Klinkt vreemd - maar is het zo. En niet altijd geheel ongevaarlijk.

In Zuid-Afrika vind je meer kruisingen met stopborden dan met verkeerslichten.

Daarom zijn er zogenaamde 4-Way-Stops (een stopbord op elke in- en uitrit van de kruising). Hier stopt iedereen. Deze borden worden door Zuid-Afrikanen zeer nauwgezet gerespecteerd. Ook jij zou erop moeten letten. De politie is vaak niet ver weg om je meteen een boete te geven als je niet goed stopt. Vooral rondom de ingangen van het Kruger National Park moet je voorzichtig zijn.

De regel bij zo'n stopbord is simpel: 'Eerste komen, eerste rijden': Wie als eerste op de kruising aankomt, mag ook als eerste weer verder rijden. Dat werkt verrassend goed. Een rechts voor links regel zoals in Nederland bestaat hier niet.

Vaak duiken de borden plotseling en zonder waarschuwing op. Ook bij een snelheid van 100 km/u op de snelweg.

In vergelijking met Nederland is tanken in Zuid-Afrika erg goedkoop. De liter kostte tijdens mijn reis tussen de 80 en 90 cent (ongeveer 12 Rand per liter).

Tankstations zijn niet altijd langs de snelweg te vinden. Tussen het Kruger National Park via eSwatini tot St. Lucia en Durban moet je op tijd tanken. Alleen langs de Garden Route zijn tankstations aangegeven en direct langs de snelweg gelegen.

Ook in nationale parken (vooral in het Kruger Park) zijn er tankstations bij elk rustkamp. We hebben voor elk bezoek aan een nationaal park volgetankt.

Om te tanken hoef je de auto niet te verlaten. Een medewerker van het tankstation bedient je en vraagt of hij vol moet tanken. Vaak maakt een andere medewerker ondertussen je ramen schoon. Op verzoek controleert hij ook de bandenspanning, de olie- of waterstand.

Voor deze diensten moet je een fooi geven. We gaven meestal tussen de 5 en 10 Rand, afhankelijk van welke extra diensten de medewerker verleende.

Vooral de nationale wegen zijn in uitstekende staat. De wegen zijn meestal geasfalteerd en in goede staat. De provinciale wegen die we namen, waren allemaal geasfalteerd.

Slechts één keer moesten we een omweg maken omdat de route die ik had gekozen langs de kust alleen uit een onverharde weg bestond. Op dit stuk hadden we helaas geen SUV-Jeep meer.

Als je waarschuwingsborden ziet voor zogenaamde Potholes (gaten in de weg): voet van het gas!

Sommige provinciale wegen hebben zulke diepe gaten, dat ze een hele band kunnen verteren. Vooral in de nationale parken en op de snelweg door eSwatini voelden we ons als in Super Mario Kart: Een constante slalom naar links of rechts om centimeters diepe gaten zo goed mogelijk te omzeilen.

In Zuid-Afrika zijn er zogenaamde 'Car Guards'. Deze zelfbenoemde parkeerwachten wijzen je de volgende vrije parkeerplaats en houden een oogje op je auto terwijl jij onderweg bent. Natuurlijk alleen tegen betaling. Car Guards leven van de fooien die je ze geeft.

Car Guards herken je aan hun (meestal) gele of oranje veiligheidshesje. Er zijn vast aangestelde Car Guards - vaak op openbare parkeerplaatsen - die je voor een vast bedrag op hun toegewezen parkeerplaats op je auto laten passen.

De 'vrije' Car Guards zijn blij met erkenning en als je ze 2-5 Rand geeft, zijn ze erg tevreden. Afhankelijk van hoe lang je parkeert. In Kaapstad (voorbeeld Neighbourgoodsmarket in Woodstock) willen ze 50 Rand van je. Maak duidelijk dat je niet meer dan 10 Rand betaalt, en pas bij terugkomst als de auto nog in dezelfde staat daar staat.

In steden kun je ook parkeergarages gebruiken. Nadat ik in Kaapstad samen met een lokale bewoner een parkeergarage had gebruikt, weet ik dat je ook daar voorzichtig moet zijn en je auto het best direct bij de in-/uitgang parkeert. Overvallen komen ook daar niet zelden voor.

Update 2025:

Tegenwoordig zijn er op steeds meer plaatsen vast aangestelde parkeerwachten. Deze zijn officieel in dienst van de stad en hebben een creditcardlezer bij zich (Stellenbosch, Kaapstad). Bij aankomst vertellen ze je hoeveel je per uur moet betalen. Het zijn vaste prijzen. Bovendien werd ons op steeds meer plekken verteld dat we zelfbenoemde parkeerwachten geen geld moeten geven. In Stellenbosch zijn er bonnen voor levensmiddelen die je deze Guards kunt geven.

Sommige nationale wegen in Zuid-Afrika zijn tolwegen. Rondom Johannesburg en in Limpopo (Kruger National Park Crocodile Bridge Gate naar Nelspruit) moesten we tol betalen, richting het zuiden en westen werden de tolstations minder. In de Western Cape heb ik nog geen tol hoeven betalen.

De hoogte van de tol hangt af van de afstand en de route. We hebben tussen de 8 en 71 Rand betaald. We hadden in de huurauto's altijd een tolkastje (e-toll), dat automatisch registreert wanneer je erdoorheen rijdt. Hiervoor hangt er een klein kastje achter de binnenspiegel.

Meer info vind je op de officiële website.

Veiligheid is altijd een groot onderwerp voor een reis naar Zuid-Afrika. We hebben ons nooit onveilig gevoeld. We hadden echter in de steden meestal de deuren en ramen gesloten en vergrendeld. Bij het parkeren verstopten we onze techniek- en camera-apparatuur goed en lieten we niets zichtbaar in de auto liggen. In de steden gebruiken we UBER, want de zoektocht naar parkeerplaatsen is vaak zenuwslopend. UBER is niet duur en bespaart vaak tijd.

In Johannesburg en Durban zijn er gebieden waar borden staan met 'Hijacking Hot Spot'. Hier helpt een vergrendeld raam ook niets, als je met een wapen wordt bedreigd. We waren altijd met drie of vier in de auto. De kans op een overval was dan vermoedelijk kleiner.

Ik ben al drie keer in Johannesburg en Soweto geweest en heb nog nooit problemen gehad.

De chauffeurs van deze gedeelde taxi's kennen geen verkeersregels. Houd afstand, want ze remmen plotseling af om nieuwe passagiers in te laten stappen of om anderen uit te laten stappen. Evenzo rijden ze ook zonder aankondiging weer verder. Ze kennen geen richtingaanwijzers.

Toen de medewerker van de autoverhuurmaatschappij ons bij het overhandigen van de auto op de luchthaven van Johannesburg vroeg naar ons eerste doel, viel haar mond open toen ons antwoord "Soweto" was. Soweto wordt voor velen nog steeds beschouwd als een no-go-area. Maar laten we eerlijk zijn: Het is niet zo erg als de reputatie.

Het helpt om van tevoren informatie in te winnen bij de plaatselijke bevolking. Zij geven graag tips over welke straten en wijken je moet vermijden.

Het is aan te raden de centrale vergrendeling ingeschakeld te laten bij een bezoek aan nationale parken of op plaatsen waar bavianen rondlopen. Het komt vaak voor dat dieren snel door het raam grijpen, de kofferbak of deuren openen en de auto leeg roven.

Op snelwegen komen vaker gefingeerde ongevallen voor of bij verkeerslichten 'smash and grab' overvallen. Deze zogenaamde blitz-inbraken komen steeds minder vaak voor en we hebben er niets van gemerkt, maar dat zou je echter niet moeten weerhouden om oplettend en voorzichtig te zijn. De kloof tussen arm en rijk is in Zuid-Afrika enorm.

Lifters staan in het hele land langs de wegen te zwaaien met bankbiljetten. Aan elke toerist wordt afgeraden om lifters mee te nemen. Aangezien we met zijn vieren waren, was die vraag voor ons ook niet aan de orde. In sommige gebieden is het een veelvoorkomende truc om te doen alsof je een ongeluk hebt of met pech te staan, om de bestuurder daarna te beroven. Neem geen risico.

Maar het blijft een slecht gevoel: Deze mensen zijn vaak armoedig en hebben meestal geen auto en dus geen mogelijkheid om van A naar B te komen.

Autorijden na zonsondergang moet je vermijden. Ook wij werden eens met ontzetting ontvangen en voor gek verklaard om 's nachts te rijden (We moesten op die dag een grote afstand afleggen en het kon gewoon niet anders).

Op de vraag 'Waarom mag je 's nachts niet rijden?' kregen we het volgende antwoord: Niet vanwege overvallen. Nee. Zuid-Afrikanen rijden als bezetenen en zien in het donker vaak de auto's om zich heen niet, hun eigen verlichting is defect of ze zijn gewoon dronken. In St. Lucia komen vaak nijlpaarden 's nachts de wegen over om te grazen.

Ik hoop dat ik je de angst om in Zuid-Afrika te rijden heb kunnen wegnemen. Heb je nog meer tips voor autorijden in Zuid-Afrika?

Ik hoop dat je dit artikel leuk vond en nuttig was in het beantwoorden van je vragen. Als je nog ideeën of vragen hebt, dan kijken we erg uit naar je reactie hier op de reisblog.

Als je geen vragen hebt: We kijken toch uit naar je feedback en dat je het met vrienden deelt!

Wil je altijd de beste reis- en insider tips ontvangen? Volg me dan op Facebook, Instagram, Pinterest, Threads of abonneer je op mijn Nieuwsbrief, om regelmatig updates en exclusieve tips te ontvangen.